به گزارش خبرنگار خبرگزاری حوزه، ریحانه حقانی در سی و یکمین مدرسه شبهه پژوهی که با موضوع «زن ایرانی» به همت مرکز مطالعات و پاسخگویی به شبهات حوزههای علمیه و پژوهشکده امر به معروف و نهی از منکر و حوزه علمیه تخصصی آیتالله ایروانی برگزار شد، در رابطه با «کـانـون ثـبـات و تـعالی خانواده» عنوان کرد: در فرهنگ اسلامی خانواده فقط یک نهاد اجتماعی نیست بلکه کانونی برای شکل دهی هویت است.
وی با بیان اینکه رهبر معظم انقلاب میفرماید «زنان قلب تپنده، معمار روابط و عامل ثبات و تعالی خانواده هستند»، ادامه داد: خانواده نهادی برای هویت بخشی، انتقال ارزشها و باورها است و زنان در مرکز این کانون قرار دارند یعنی هویت بخشی توسط زن صورت میگیرد.
سه دیدگاه به زن در طول تاریخ
استاد حوزه و دانشگاه اظهار کرد: قبل از انقلاب زن را به عنوان عضو غیرفعال و محدود به امور داخلی خانه تعریف میکردند. در زمان پهلوی تصمیم گرفتند اصلاحاتی انجام بدهند اما مسیر را به درستی طی نکردند و با اقداماتی مانند کشف حجاب و... مسیری را ایجاد کردند مناسب شأن زن نبود.
وی بیان کرد: در انقلاب اسلامی دیدگاه الگوی سوم زن مطرح شد. یعنی بانوان جمعی حکیمانه بین اصالت خانوادگی و نقش آفرینی اجتماعی بانوان داشته باشند. در این دیدگاه منزوی و منفعل نیست بلکه کنشگر فعال است.
حقانی با بیان اینکه در منظومه فکری رهبر معظم انقلاب خانواده جایگاه و کارگاه اصلی تربیت سازی، انسان سازی و تمدن سازی است، گفت: بر اساس این دیدگاه، چشم انداز چندلایه برای زن تصویر میشود.
وی ادامه داد: اولین ویژگی این است که بانوی ایرانی اسلامی کانون ثبات خانه، تربیت نسل و امنیت روانی است. دومین ویژگی نظام سازی است، بانوان در نظام سازی و تمدن سازی مشارکت دارند.
پژوهشگر زن و خانواده یادآور شد: بانوی ایرانی بر اساس آموزههای دینی و تربیتی هم در خانه و هم در اجتماع فعالیت دارد. بانوان برای آنکه در هر دو نقشی موثر ایفا کنند به طوری که خانواده نیز آسیب نبیند باید از الگوی ایرانی یعنی الگوی سوم زن پیروی کنند.
وی ادامه داد: از نگاه امامین انقلاب خانواده سنگ بنای جامعه و اولین مهمترین و کانونی است که فرد در آن پذیرفته میشود، شکل میگیرد و تربیت میشود. بر اساس این نگاه پرورش عواطف انسانی، انتقال ارزشها و اصول اخلاقی و سلامت بخشی به افراد از کارکردهای کانون خانواده است. برای سالم بودن جامعه باید کانون خانواده سلامت باشد. هر چقدر خانواده بر اساس الگوهای دینی شکل گرفته باشد جامعه نیز همانگونه میشود.
استاد حوزه با اشاره به اینکه خانواده کانون مودت و رحمت است، گفت: بر اساس آیات وقتی خانواده برای رسیدن زوجین به مودت و رحمت تشکیل میشود؛ یعنی هدف غایی تشکیل خانواده رحمت و مودت است.
وی با بیان اینکه بر اساس مبانی دینی اسلام قلب تپنده خانواده یک زن است، افزود: بانوان در خانواده نقشهای متعددی از جمله نقش عاطفی، مدیریتی و تربیتی دارند.
نقش عاطفی: بانوان فضای خانواده را سرشار از امنیت و آرامش کنند.
نقش تربیتی: بانوان معلم و الگوی اخلاقی خانواده هستند به طوری که از رفتار فرزندان میتوان منش خانواده و مادر را مشخص کرد.
نقش مدیریتی: یکی از مهمترین نقشهای بانوان مدیریت امور داخلی خانه و تنظیم روابط بین اعضا خانه است. بانوان میتوانند روابط افراد خانواده در چالشها و مشکلات به بهترین وجه و رفتار تنظیم کنند.
تاب آوری چیست؟
حقانی با اشاره به اینکه تابآوری به معنای شیوه مواجه با مسائل و حل آنان به روش صحیح است، بیان کرد: همواره مسائل و مشکلاتی وجود دارد مهم آن است که در مواجه با مشکلاتی که برای اعضای خانواده ایجاد میشود را به بهترین شکل حل کنیم، تصمیم درست بگیریم و دیگران را هدایت کنیم.
وی اضافه کرد: بانوان در تزاحم بین نقشها و وظایفی که دارند باید ابتدا وظیفه اولیه و اصلی را مشخص کنند برای مثال اگر بین خانهداری و تربیت فرزندان با فعالیتهای اجتماعی مانند اشتغال و تحصیل تزاحم ایجاد میشود باید وظیفه اصلی مشخص شود و بر اساس اولویتها به آن ضریب بدهند. در این صورت هم خودشان به آرامش میرسند و از آشفتگی ذهنی دور میشوند هم پشتیبانی همسر را به دست میآورند و هم همه نقشها به بهترین شکل پیش میرود. در خانواده تربیت فرزندان و توجه به همسر یک اصل برای زن و مرد است.
چالشهای معاصر بانوان
چالش اول: کاهش فضای عاطفی
پژوهشگر زن و خانواده ادامه داد: یکی از چالشهایی که امروزه خانوادهها با آن مواجه شدند کاهش فضای عاطفی خانواده در اثر مأنوس شدن با فضای مجازی است. بانوان باید توجه داشته باشند وقتی فضای عاطفی خانواده کمرنگ میشود به آن ضریب بدهند.
وی یادآور شد: یکی از محاسن خانواده ایرانی این است که پر از مهر و محبت است یعنی وقتی مشکلی برای یکی از اعضا ایجاد میشود انگار برای همه آن مشکل ایجاد شده است.
چالش دوم: مبهم شدن نقشها
حقانی ادامه داد: دیگر چالشی که بانوان معاصر با آن مواجه هستند مبهم شدن نقشها است؛ یعنی القا میشود که اولویت شما اشتغال و حضور اجتماعی است و ضریب نقش خانهداری کمرنگ شده است. در این چالش بانوان وظیفه دارند تصمیم درست بگیرند
چالش سوم: فردگرایی
وی گفت: امروزه بیان میشود که افراد دوست دارند تنها باشند و زمانهایی را به امور خودشان مشغول باشند در حالی که سبک زندگی ایرانی و اسلامی این گونه نیست و خانواده باید در کنار هم باشند؛ البته افراد نیاز به زمانهایی برای عبادت خداوند، تفکر و مراقبه دارند؛ اما این ذهنیت که از جمع کناره گیری کند یک چالش است که بانوان ایرانی با هوش اجتماعی، خلاقیت و صبری که دارند باید این مشکل را حل کنند.
استاد حوزه و دانشگاه بیان کرد: رهبر معظم انقلاب میفرماید زن در همه نکتهها و چالشها محور اصلی خانواده است، هرچه خانواده متکی به زن باشد استوارتر و ریشهدارتر خواهد بود. قلب خانواده زن است، آرامش خانواده زن است. سعادت و شقاوت خانواده نیز در دست زن است.
وی با اشاره به اینکه این نگاه نشان میدهند زنان مسئولیت و رسالتی بزرگ دارند نقطه ثقل خانواده هستند، افزود: رهبر معظم انقلاب فرمودند اگر زن با تربیت درست، شخصی صالح تربیت کند باعث ایجاد حرکت در جامعه خواهد شد. این نشان میدهد زن میتواند مبدا حرکت در جامعه باشد.
حقانی اضافه کرد: بانوان میتوانند باعث کاهش اضطراب خانواده در مواجه با بحرانها و چالشها شوند همیچنین میتوانند باعث افزایش عزت نفس اعضای خانواده شوند.
وی با بیان اینکه بانوان ایرانی اسلامی میتوانند در مکانیز هیجانی به خوبی عمل کنند و تصمیم درست بگیرند، گفت: بانوان میتوانند مدیریت تنش داشته باشند و سیستم عاطفی خانواده را تنظیم کنند و هویت جمعی مستحکم ایجاد کنند. هنر و مهارت بزرگ زن ایرانی اسلامی است که میتواند مانند نخ تسبیح همه اعضای خانواده را جمع کند
پژوهشگر زن و خانواده ادامه داد: زنان میتوانند با روایت درست و تبیین مطالب یک مقاومت در برابر آسیبهای فرهنگی در خانواده ایجاد میکند. بانوان با روایتگری درست، ذهن افراد خانواده را در مقابل چالشهایی که آنها را تهدید میکند مستحکم میکنند و نمیگذارند خانواده در چالشها فرو بریزد. وقتی اعضای خانواده این پشتوانه محکم را در خانه داشته باشند مقاوم میشوند و اضطراب آنها کاهش میابد.
وی یادآور شد: خانوادهای که بر اساس مدار اسلامی تشکیل شده باشد اثرات متعددی دارد از جمله اینکه انسان سازی میکند. دشمنان نسبت به اهمیت کانون خانواده آگاه است به همین خاطر آن را هدف قرار داده است تا به اعتلا و تعالی خود نرسد؛ زیرا خانواده تاب آوری را تقویت میکند. ما به حرکت طولی اجتماعی که بانوان دارند توجه نکردیم.
استاد حوزه و دانشگاه گفت: یک بانوی ایرانی اسلامی که بر مبنای آموزههای دینی حرکت میکند در مواجه با مسائل و چالشهایی که خانواده را تهدید میکند هم تاب آوری دارد و هم این تاب آوری را به خانواده منتقل میکند تا خانواده به تعالی برسد. خانواده متعالی یعنی همه اعضای خانواده ظرفیتها، استعدادها، برنامهها و شخصیت خود را میشناسند، آن را شکوفا میکنند و به نقطه بلوغ میرسانند یعنی به اوج قله تربیتی میرسند.
حقانی در رابطه با وظیفه بانوان در خانواده متعالی گفت: پرورش سازی و تربیت اعضای خانواده از جمله وظایف بانوان در این خانواده است. از دیگر وظایف بانوان در خانواده متعالی شامل:
تربیت عاطفی: یعنی ارتباط عاطفی درست بین اعضای خانواده باشد. اگر بین فرزند با مادر یا پدر رابطه عاطفی درست نباشد بزنگاه خطر است.
تربیت اراده و تعهد: ایجاد نظم، مسئولیت پذیری، پایبندی به وعدهها به معنای تربیت اراده و تعهد است.
تربیت بینش دینی: اگر خانواده ای بخواهد متعالی باشد باید پرورش دینی مناسبی داشته باشد؛ برای مثال در گذشته برای ترییت فرزندان داستانها دینی و قرآنی برای کودکان به زبان کودکانه گفته میشد و از این طریق گفتمان تثبیت میشد اما امروزه کمرنگ شده است.
نهادینه کردن اخلاق: برای اینکه فضیلت را در فرزندان تثبیت کنیم و رذیلت را از آنها دور کنیم این باید این اقدام را در خودمان انجام دهیم.
استاد جامعه الزهرا (س) ادامه داد: رهبر معظم انقلاب میفرماید اگر زن در خانه همسر و فرزند خود را چنان تربیت کند که از آنها از انسان مؤمن، متعهد، دلیر، اهل خیر و احسان به دیگران بیرون بیایید بزرگترین کار را کرده است.
وی با بیان اینکه در خانواده متعالی من معنی ندارد زیرا من تبدیل به ما شده است، افزود: تعالی خانواده به معنای رشد جمعی خانواده است نه رشد فردی یعنی در خانواده همه رشد میکنند، زیرا من تبدیل به ما شده است.
وی یادآور شد: تحقق استعدادها در خانواده رخ میدهد زن ایرانی ارزش ها را نهادینه میکند، مسولیت پذیری را ایجاد میکند و در مجموع بستر تعالی شدن خانواده را ایجاد میکند و زمینه نسل پاک و عفیف را برای جامعه متمدن مهیا میکند.
انتهای پیام
نظر شما